Dzięki dostępności produktów bezglutenowych, utrzymanie u dziecka diety bezglutenowej jest dziś łatwiejsze. Jednak wyzwaniem nadal pozostają przedszkole, szkoła czy urodziny w salach zabaw i całodniowe wycieczki. Jak się przygotować do nowego etapu w bezglutenowym życiu dziecka? Przede wszystkim należy pamiętać, że celiakia i choroby glutenozależne nie mogą dyskryminować dziecka na żadnym etapie edukacji. Świetnym rozwiązaniem są gotowe produkty, które są zarówno zdrowe dla dzieci z nietolerancją glutenu, jak również smaczne.

Celiakia jest chorobą genetyczną, co znaczy, że będzie towarzyszyć dziecku całe życie. Polega na trwałej nietolerancji glutenu, a skutkami nieleczonej celiakii u maluchów mogą być zaburzenia wzrostu, niedożywienie, zły nastrój, a także bóle brzucha, nudności, wymioty czy obfite, wydzielające przykre zapachy stolce. Organizm chorego dziecka po spożyciu glutenu wytwarza przeciwciała, które niszczą kosmki jelitowe. W efekcie dziecko jest niedożywione, a składniki odżywcze dostarczane z pokarmem nie wchłaniają się, co z kolei prowadzi do niedoborów substancji tak bardzo potrzebnych mu do prawidłowego wzrostu i rozwoju.

Warto zatem poznać przyczyny choroby i szybko podjąć leczenie dziecka, aby uniknąć  niebezpiecznych powikłań. Częste wymioty i biegunki powodują nadmierne usunięcie minerałów i witamin oraz podrażnienie przewodu pokarmowego. W przyszłości, gdy dziecko dorośnie, konsekwencje będą jeszcze poważniejsze – grożą mu: anemia, wczesna osteoporoza, zapalenie stawów, a nawet bezpłodność, nowotwór gardła, przełyku czy choroba Hashimoto. Objawy celiakii mogą pojawić się w dowolnym momencie życia dziecka – u niektórych dzieci symptomy występują już przy pierwszym kontakcie z glutenem, u innych rozwijają się one nawet po upływie kilku lat.

Dieta na całe życie

Obecnie jedynym skutecznym sposobem leczenia celiakii jest ściśle przestrzegana dieta bezglutenowa, stosowana przez całe życie. Gluten to substancja białkowa, którą znajdziemy w pszenicy, życie i jęczmieniu. Chorzy na celiakię muszą odrzucić źródła glutenu, takie jak pszenżyto, pszenica, orkisz, durum, kamut, samopsza, płaskura czy inne pradawne odmiany pszenicy. Na diecie bezglutenowej zakazany jest także zwykły owies, pomimo iż uważa się, że białko w nim zawarte, tj. awenina, nie wywołuje reakcji odpornościowej, charakterystycznej dla celiakii. Nie może on być spożywany przez chorych, ponieważ zanieczyszczenie zwykłego owsa zbożami zawierającymi gluten jest bardzo silne. Warto jednak dodać, że na rynku dostępny jest certyfikowany owies bezglutenowy, bezpieczny dla chorych na celiakię.

Po rozpoznaniu choroby, lekarz zaleca rygorystyczną dietę bezglutenową do końca życia. Dieta oparta o produkty zbożowe bezglutenowe, produkowane z wysokooczyszczonych zbóż, na ogół okazuje się mniej zasobna w błonnik pokarmowy, witaminy czy składniki mineralne (np. magnez, cynk). Należy więc włączać do codziennego menu produkty będące bardzo dobrym źródłem wymienionych składników. Są to różnego rodzaju kasze, pseudozboża jak np. amarantus, nasiona roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca), nasiona oraz orzechy, a także warzywa i owoce – przede wszystkim surowe.

Gotowe produkty bezglutenowe

Coraz więcej mówi się o celiakii oraz alergii na gluten. Gdy dotykają one najmłodszych, przygotowanie posiłków może okazać się prawdziwym wyzwaniem. Na szczęście w sklepach możemy znaleźć coraz więcej produktów ze znakiem przekreślonego kłosa. A gdy potrzebujemy sposobu na szybki posiłek, możemy sięgnąć także po dania gotowe. Warto wtedy poszukać tych, które są nie tylko łatwe w przygotowaniu, ale także zdrowe.

Na rynku pojawia się coraz więcej paczkowanych produktów, które są całkowicie bezpieczne dla osób z nietolerancją glutenu, będących na diecie bezglutenowej. Po czym je poznać? Najważniejszym znakiem rozpoznawczym jest symbol przekreślonego kłosa. Jest to międzynarodowy symbol żywności bezglutenowej. W Polsce prawo do jego używania mają wyłącznie producenci, którzy uzyskali licencję Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej. Produkty oznaczone tym symbolem są w 100% bezpieczne dla osób chorujących na celiakię. Stowarzyszenie tworzy i stale uzupełnia wykaz produktów bezglutenowych, czyli spis wszystkich produktów dostępnych na polskim rynku, które są bezpieczne dla osób na diecie bezglutenowej.

Bez wyrzeczeń

Dziecko na diecie bezglutenowej ma pełne prawo uczęszczać do żłobka i przedszkola (w pełnym wymiarze czasu), brać aktywny udział we wszystkich zajęciach i wycieczkach. Musimy jednak pamiętać, że maluch jest w przedszkolu bez rodziców, dlatego musi jak najlepiej orientować się w swojej diecie. Rodzice powinni go również przygotować na niecodzienne sytuacje. Jeżeli zdarzy się wyjście do pizzerii, nie powinniśmy panikować, tylko zadbać o bezglutenową pizzę.

Doskonale sprawdzi się tutaj gotowy produkt, który pozwoli nam zaoszczędzić kilka godzin w kuchni. Nie zapominajmy przy tym, że należy skontaktować się wcześniej z lokalem i wytłumaczyć, jak należy bezpiecznie odgrzać i podać dziecku jego posiłek. Podobnie sytuacja będzie wyglądała na urodzinach w sali zabaw, gdzie serwuje się żelki, chrupki, lody lub napoje. Możesz wówczas dostarczyć gotowe produkty i poprosić o ich bezpieczne podanie. Personel lokalu nie może odmówić dostarczenia własnego prowiantu choremu dziecku.

Dieta bezglutenowa nie musi wiązać się z wyrzeczeniami. Obecnie producenci żywności oferują pełen repertuar zastępników tradycyjnych produktów. Oprócz mąk czy pieczywa, wśród asortymentu znajdują się także dania gotowe bezglutenowe: pizza, zapiekanki, makarony, dania z fasoli, sosy czy zupy… Szybkie i łatwe w przygotowaniu, a jednocześnie bezpieczne dla zdrowia, idealnie sprawdzają się na co dzień w kuchni. Pozbawione glutenu idealnie nadają się dla osób zmagających się z celiakią, a także dla tych, którzy poszukują zdrowych i ekologicznych zamienników tradycyjnych dań gotowych.

 

Monika Cichowska

 

O Autorze