Brak wyników

Zdrowy przedszkolak

24 marca 2020

NR 34 (Marzec 2020)

Witaminy i mikroelementy oraz ich supermoce

83

Wiosna to pora roku, w której wszystko budzi się do życia. Pojawiają się pierwsze pąki kwiatów, trawa zaczyna się zielenić. Z niecierpliwością wyczekujemy pierwszych promieni słońca.

Nasze organizmy spragnione są witaminy D. Wyruszamy na coraz dłuższe spacery i zaczynamy myśleć o wzmocnieniu odporności całej rodziny. To dobry krok. Wiosną pogoda jest zdradliwa. Nie bez przyczyny istnieje powiedzenie „Kwiecień plecień, bo przeplata: trochę zimy, trochę lata”.

Jaką rolę odgrywają witaminy?

Witaminy spełniają funkcję regulacyjną. Często jesteśmy wprowadzani w błąd i słyszymy, że dodają energii i są odżywcze. Utrzymują nasz organizm w optymalnym stanie. Dbają, aby praca naszego organizmu była harmonijna. Ważne więc, żeby dostarczać odpowiednią dla nas ilość witamin.

Źródło witamin

Witaminy czerpiemy z codziennie przyjmowanego pokarmu. Wybierajmy więc świadomie spożywane przez nas produkty. Szczególnie ważne są owoce i warzywa. Z warzyw dostępne są m.in.: ogórki, sałata, rzodkiewki, pomidory, szczaw, szpinak czy rabarbar. Jak przekonać przedszkolaka, żeby zajadał się darami natury? Z dostępnych produktów wyczaruj pożywne smoothie czy kolorową sałatkę. Bądź eko i na zakupy zabierz szmacianą torbę.

Po jakie suplementy sięgnąć?

Najlepiej skonsultować się z lekarzem i wykonać rutynowe badania. Ekspert przeanalizuje ich wyniki i wskaże szczególnie pożądane przez organizm witaminy. Jednak sami możemy zaobserwować, czego domaga się nasze ciało. Zauważyłaś, że Twoje paznokcie stały się łamliwe? Zainwestuj w suplement bogaty w wapń, żelazo, witaminy B oraz witaminę A. Spodziewasz się dziecka? Witamina B9, czyli kwas foliowy, to w tym czasie świetny wybór. 

Witaminy i mikroelementy

Witamina A – retinol 
Reguluje wzrost tkanki nabłonkowej i innych komórek organizmu. Wzmacnia układ odpornościowy. Zapobiega zakażeniom. Pomaga zwalczać bakterie i wirusy. Utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci, a także wpływa na prawidłowe funkcjonowanie błon komórkowych. Jest jedną z najwcześniej odkrytych witamin w historii medycyny. Wykorzystywana jest również w kosmetyce, np. w walce z trądzikiem.
Występowanie: masło, mleko, produkty mleczne, niektóre tłuste ryby, jaja, słodkie ziemniaki, jarmuż, szpinak, dynia.

Witaminy z grupy B 
Wpływają pozytywnie na zdrowie psychiczne. Są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Łagodzą napięcie nerwowe, poprawiają nastrój i sprawność intelektualną. Jednak pełnią też inne funkcje, np. witamina B7, czyli biotyna, zapobiega łysieniu i siwieniu włosów.

Witamina B12 – kobalamina
Utrzymuje układ odpornościowy w dobrej kondycji. Odgrywa ważną rolę w tworzeniu DNA i czerwonych krwinek. Uczestniczy w syntezie białek i kwasów nuklei­nowych. Bierze udział w metabolizmie tłuszczów i węglowodanów. Jest również istotna w procesie dojrzewania komórek nabłonkowych. Pozwala na utrzymanie zdrowia psychicznego. Rezultatem niedoboru witaminy B12 może być wszystko – od ogromnego zmęczenia po problemy ze wzrokiem. Osoby będące na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej, ze względu na występowanie tej witaminy w produktach pochodzenia zwierzęcego, powinny przyjmować suplementy z witaminą B12.
Występowanie: mięso, mleko, jajka, pieczarki.

Witamina C – kwas askorbinowy
Wzmacnia odporność. Bierze udział w regulacji ciśnienia tętniczego. Wspomaga wchłanianie żelaza. Uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych, co może uchronić przed wystąpieniem anemii. Stosowana jest również w kosmetyce, np. chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV.
Występowanie: dzika róża, czarna po­­rzeczka, papryka, brukselka, brokuły.

Witamina D – kalcyferol
Jest tak naprawdę prohormonem, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki organizm. Dzieje się to w wyniku pewnych przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego, oddziałującego przez ludzką skórę. Wpływa na mocne i zdrowe kości. Zapobiega krzywicy u dzieci i osteoporozie u dorosłych. Badania wykazały związek niedoborów witaminy D z takimi schorzeniami jak cukrzyca, nowotwory czy nadciśnienie tętnicze. Z uwagi na szerokość geograficzną, w której żyjemy, niemal wszechobecny dziś smog oraz używanie filtrów UVB, eksperci rekomendują regularną suplementację witaminą D już od pierwszych dni życia aż do późnej starości.
Występowanie: mleko, tłuste ryby, żół­tka jaj.

Witamina E – tokoferol
Potocznie nazywana witaminą „młodości i płodności”. Wpływa na prawidłową krzepliwość krwi. Zapewnia odpowiednią ruchliwość mięśni. U kobiet wspiera prawidłową owulację. Wpływa na właściwy przebieg ciąży. U mężczyzn wspomaga produkcję nasienia. Działa leczniczo na kondycję skóry.
Występowanie: olej słonecznikowy, migdały, kiełki i zarodki nasion zbóż, ryby, otręby i płatki owsiane.

Żelazo
Jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen, w związku z czym pełni w organizmie niezwykle istotną funkcję. Ponadto odpowiada za prawidłowy wzrost i rozwój, dlatego dzieci mają na nie zwiększone zapotrzebowanie. Ma zdolność regeneracji tkanek oraz wspomaga naturalną odporność organizmu. Jego niedobór jest przyczyną anemii, której leczenie jest długie i uciążliwe. Objawia się ona ogólnym zmęczeniem, ciągłą sennością i brakiem energii do wykonywania codziennych czynności. Pojawiają się sińce pod oczami, skóra staje się sucha i szorstka, a włosy i paznokcie kruche i łamliwe. Z uwagi na uciążliwe i niebezpieczne dla zdrowia skutki niedoboru oraz fakt, że żelazo pomaga we wzmacnianiu odporności, należy zwrócić szczególną uwagę na jego obecność w organizmie, zwłaszcza u małych dzieci.

Grunt to personalizacja

Na rynku dostępne są różne formy podania witamin. Ważne, żeby dopasować je do wieku czy osobistych preferencji. Przyjmowanie witamin ma być pełne przyjemności i świadomości, że dbamy w ten sposób o nasz organizm. Nie może kojarzyć się z karą czy przykrym obowiązkiem. Podając dziecku witaminy, tłumacz, dlaczego to robisz i jakie będą z tego korzyści. Po jakimś czasie maluch sam będzie przypominał, że nadeszła pora przyjęcia suplementu.

Witaminy? Bierz je systematycznie!

Badania wykonane. Sposób podania wybrany. Teraz można wprowadzić witaminy do codziennej diety, która często – z różnych względów – nie może być spersonalizowana. Zdarza się, że dziecko jest niejadkiem czy cierpi na nietolerancje pokarmowe i alergie. Pamiętajmy jednak, że bardzo ważna jest systematyczność. W przypadku witamin również wytrwałość. Pierwsze efekty widoczne są zazwyczaj dopiero po pewnym czasie – przykładowo kuracja witaminowa na włosy i paznokcie daje efekty po około trzech miesiącach.

Czy z suplementacją można przesadzić?

Niestety – tak. Nadmiar witamin w organizmie grozi chorobą zwaną hiperwitaminozą. Jest to zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem witamin w organizmie. Dotyczy on przede wszystkim witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E i K. Dlatego ważne, żeby przyjmować witaminy tylko wtedy, gdy faktycznie istnieje taka potrzeba. Po zalecanej przez eksperta kuracji wykonaj badania kontrolne. Sprawdzisz wtedy, czy poziom danej witaminy jest uregulowany. 
Nie popadajmy ze skrajności w skrajność. Starajmy się czerpać witaminy z codziennej diety. Wybierajmy spożywane produkty tak, aby zapewniały naszemu organizmowi harmonijne działanie. Natomiast niedobór uzupełniajmy rekomendowanymi przez ekspertów suplementami. Sposób podania powinien być dopasowany do preferencji członków rodziny. Pamiętajmy, że na zdrowy organizm wpływają styl życia, zbilansowana dieta oraz aktywność fizyczna.

Przypisy